122575316 sklep@stanislawbm.pl
Koszyk (0)
Kategorie
PL / zł
Lista wpisów
Lista wpisów

„Ewangelista wśród proroków”. Kim był Izajasz?

04.11.2024
#PROROK IZAJASZ
#POSTACIE BIBLIJNE
#PROROCY STAREGO TESTAMENTU
#HISTORIA IZRAELA
#NIEWOLA BABILOŃSKA
#CYRUS II
#BOŻY POMAZANIEC
#SŁUGA JAHWE

Co znaczy jego imię? W jaki sposób stał się prorokiem? Co zapowiada? Poznaj najważniejsze informacje na temat proroka Izajasza, dzięki czemu łatwiej będzie Ci uchwycić zasadnicze przesłanie jego księgi.

Kim był prorok Izajasz?

Izajasz, którego imię oznacza Jahwe jest zbawieniem urodził się ok. 765 roku p.n.e. Żył w Jerozolimie za panowania królów: Ozjasza, Jotama, Achaza i Ezechiasza. Pochodził z możnej rodziny, o czym świadczy między innymi erudycja widoczna w jego tekstach. Był synem Amosa (którego nie należy jednak mylić z prorokiem o tym samym imieniu). Izajasz miał żonę i dwóch synów, którym zgodnie z poleceniem Pana nadał symboliczne imiona:  Szear-Jaszub (Reszta się nawróci lub Reszta powróci) oraz Maher-Szalal-Chasz-Baz (Rychły-Łup-Bliska-Zdobycz).

Izajasz został powołany przez Boga w wieku ok. 25–30 lat. Wydarzyło się to w świątyni, jak sam opisuje w szóstym rozdziale swojej księgi. Izajasz otrzymał wizję Boga zasiadającego na tronie, otoczonego przez serefinów. Izajasz jest przerażony – świadomość grzeszności sprawia, że nie czuje się godnym, by oglądać Boga (Iz 6,5). Wtedy jeden z serafinów przykłada do ust Izajasza węgiel, który wziął z ołtarza, co stanowiło symbol oczyszczenia ust proroka. Wtedy Izajasz może odpowiedzieć na wezwanie Boga: „Oto ja, poślij mnie” (Iz 6,8).

Swoją misję prorocką spełniał przez ok. czterdzieści lat. Jak przekazuje tradycja, Izajasz poniósł śmierć męczeńską za panowania króla Manassesa.

Kontekst historyczny

Przyjrzyjmy się bliżej kontekstowi historycznemu Księgi Izajasza. Pod koniec VIII wieku p.n.e. Asyria objęła swoimi wpływami Północne Królestwo Izraela. Jego stolica, Samaria, upadła w 722 r. p.n.e. i terytorium zostało włączone do imperium asyryjskiego. Ekspansja asyryjska trwała nadal, sięgając terytorium Judei. Przejawem zależności Judejczyków był obowiązek płacenia haraczu. Asyryjczycy przeprowadzali na podbitych terenach deportacje ludności, o czym między innymi wspomina prorok Izajasz.

W ostatnim ćwierćwieczu VII wieku p.n.e. zachwiała się niewzruszona dotąd potęga asyryjska. Panujący wówczas w Judei król Jozjasz rozszerzył swoje wpływy aż do Samarii. Po śmierci Jozjasza naród wybrany ponownie znalazł się w niebezpieczeństwie, tym razem ze strony rosnącego w siłę Babilonu.

W 597 roku p.n.e. wojska babilońskie pod wodzą Nabuchodonoza II zdobyły Jerozolimę. Król Jechoniasz z rodziną, dworem i znaczną częścią ludności zostają uprowadzeni do Babilonu. Nabuchodonozor ustanawia w Jerozolimie na swojego przedstawiciela króla Sedecjasza. Ten po kilku latach marionetkowych rządów zbrojnie przeciwstawia się zwierzchnictwu babilońskiemu. Babilończycy tłumią bunt, niszczą świątynię jerozolimską, a większość pozostałej tam ludności biorą do niewoli.

Niewola babilońska trwa około pół wieku. W tym czasie naród wybrany przeżywa wewnętrzną odnowę – już nie powróci do praktyk bałwochwalczych. W 539 roku p.n.e. Babilon zostaje podpity przez wojska perskie pod wodzą Cyrusa II, który następnie wydaje dekret zezwalający Żydom na powrót do ojczyzny i odbudowę świątyni.

Księga 

Księga proroka Izajasza zajmuje pierwsze miejsce wśród tekstów prorockich ze względu na doniosłe znaczenie teologiczne. Święty Hieronim nazwał go „ewangelistą Starego Testamentu”. To w Księdze Izajasza znajdują się jedne z najbardziej znanych proroctw mesjańskich, między innymi zapowiedź narodzin Syna Bożego z Dziewicy (Iz 7,10–14) oraz pieśni Sługi Jahwe, w tym trzecia, która zapowiada mękę Jezusa (Iz 53,1–12).

Izajasza można nazwać poetą biblijnym – za pomocą bogatego języka tworzył poruszające i sugestywne obrazy:

„O tak, z weselem wyjdziecie i w pokoju was przyprowadzą. Góry i pagórki przed wami podniosą radosne okrzyki, a wszystkie drzewa polne klaskać będą w dłonie. Zamiast cierni wyrosną cyprysy, zamiast pokrzyw wyrosną mirty. I będzie to Panu na chwałę, jako znak wieczysty, niezniszczalny!” (Iz 55,12–13)

Egzegeci biblijni dzielą Księgę Izajasza na trzy części, które dotyczą odpowiednio czasów przedwygnaniowych, wygnaniowych i powygnaniowych:

  •  Proto-Izajasz (rozdz. 1–39) – to wyrocznie samego Izajasza oraz jego uczniów na temat grzechów Judy oraz kary, jaka spadnie na nią i na jej wrogów, a także dodatki z czasów po niewoli babilońskiej (VI–V w. p.n.e.);
  • Deutero-Izajasz (rozdz. 40–55) – to dzieło anonimowego proroka działającego w Babilonii krótko przed 539 r. p.n.e. (końcem niewoli babilońskiej); zawiera zapowiedź końca niewoli i tzw. pieśni o Słudze Jahwe (którego chrześcijanie utożsamiają z Chrystusem);
  • Trito-Izajasz (rozdz. 56–66) – zawiera zbiór proroctw eschatologicznych, które mają pocieszyć wygnańców powracających z niewoli; przedstawia opis przyszłej chwały ludu Boga w królestwie mesjańskim.

Warto pamiętać , że w drugiej części księgi prorok zapowiada wyzwolenie Żydów z niewoli babilońskiej przez Jahwe, który „posłuży się” królem Cyrusem. Figura perskiego władcy, nazwanego przez proroka „pomazańcem” (wybranym przez Boga) stanowi antycypację wydarzeń zbawczych dokonanych przez Chrystusa, w którym wszystkie proroctwa starotestamentalne wypełniły się w sposób doskonały.

„Czyż może niewiasta zapomnieć o swym niemowlęciu, ta, która kocha syna swego łona? A nawet, gdyby ona zapomniała, Ja nie zapomnę o tobie. Oto wyryłem cię na obu dłoniach, twe mury są ustawicznie przede Mną". Iz 49,15–16

Nierzadko można się spotkać z opinią, że Stary Testament przedstawia wizję Boga potężnego, siejącego grozę, nieprzejednanego. Izajasz ukazuje nam potęgę Boga, która opiera się przede wszystkim na Jego niezgłębionej miłości. Bóg nie walczy przeciwko człowiekowi. Bóg walczy o człowieka. Jeśli brakuje Ci sił, czujesz się samotny, zniewolony spróbuj odnaleźć Bożą odpowiedź na Twoje problemy, sięgając do Księgi Izajasza. 

Podsumowanie

Podczas lektury Księgi Izajasza poznasz istotny wycinek duchowych dziejów narodu wybranego. Dzięki niej inaczej spojrzysz na swoją relację z Bogiem, która również jest historią odejść i powrotów, niewoli i wyzwolenia, doświadczenia ocalenia przez Sługę Pana, Bożego Pomazańca – Jezusa Chrystusa.

Źródła: