122575316 sklep@stanislawbm.pl
Koszyk (0)
Kategorie
PL / zł
Lista wpisów
Lista wpisów

Ignacy Jan Paderewski – artysta, polityk i nieformalny ambasador Polski

11.11.2024
#IGNACY JAN PADEREWSKI
#NIEPODLEGŁOŚĆ
#11 LISTOPADA
#WILSON
#PIŁSUDSKI
#PIANISTA
#KOMPOZYTOR

Jego życiowa dewiza brzmiała: „O  zgodę i  współpracę wszystkich wolnych Polaków”. Odnosząc spektakularne sukcesy na scenie, budował silną pozycję na arenie międzynarodowej, dzięki czemu mógł skuteczniej służyć sprawie polskiej. Powodzenie finansowe przekuwał na szeroko zakrojoną pomoc potrzebującym.

Poznaj wielowymiarową postać Ignacego Jana Padewskiego.

Zacznijmy od początku

Ignacy Jan Paderewski urodził się 6 listopada 1960 roku w Kuryłówce na Podolu (dzisiejsza Ukraina). Od dzieciństwa Jan interesował się muzyką – pobierał nauki fortepianu w domu, a następnie w warszawskim konserwatorium muzycznym, w którym uczył się sam Chopin.

Przełomowym momentem w karierze Ignacego Paderewskiego okazało się przypadkowe spotkanie z Heleną Modrzejewską w Krakowie. Aktorka dostrzegła talent młodego muzyka i zorganizowała zbiórkę funduszy, dzięki którym Paderewski mógł udać się do Wiednia, by doskonalić swój warsztat pod okiem wybitnego nauczyciela fortepianiu, Teodora Leszetyckiego.

Międzynarodowa kariera Paderewskiego

Ignacy Jan Paderewski debiutował w Wiedniu podczas charytatywnego koncertu śpiewaczki operowej Pauliny Lucci, po którym uznano  go za artystę genialnego. Od tamtego momentu rozpoczęła się jego wielka międzynarodowa kariera. Dawał koncerty we Francji, Anglii, gdzie słuchała go sama królowa Wiktoria. Następnie Paderewski wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie zyskał ogromną sławę i uznanie wśród amerykańskich elit.

Aktywność Paderewskiego na polu dobroczynnym „przetarła mu ścieżkę” do działalności politycznej. Równocześnie nigdy nie dołączył do jednej walczących z sobą polskich frakcji, co w przyszłości miało niebagatelne znaczenie. Ignacy Jan Paderewski odznaczał się niewątpliwym talentem oratorskim i perswazyjnym – w swoich przemówieniach porywał serca, a w negocjacjach przekonywał najbardziej wpływowych decydentów, włącznie z najwyższymi władzami amerykańskimi.

Paderewski i Wilson

Pod koniec 1915 roku nawiązał kontakt z doradcą prezydenta, Edwardem Mandellem Housem. Spotkanie zakończyło się pomyślnie. House powiedział wówczas:

„Przekonał mnie pan. Obiecuję panu pomóc Polsce, jeśli będę mógł. A myślę, że będzie to możliwe”[1].

Rok później Paderewskiemu udało się spotkać się z parą prezydencką. Wilsonowie byli pod wrażeniem przemowy Paderewskiego. Prezydent Wilson obiecał mu poparcie dla sprawy polskiej.

Kilka miesięcy przed przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do wojny płk House zwrócił się do Ignacego Paderewskiego z prośbą o opracowanie pisma dyplomatycznego na temat sprawy polskiej. Później Woodrow Wilson poruszył tę kwestię w swoim wystąpieniu w Kongresie Stanów Zjednoczonych. Prezydent wskazał na konieczność przywrócenia istnienia niepodległej Polski. Punkt ten stał się jednym z czternastu postulatów prezydenta Wilsona stanowiących punkt wyjścia do negocjacji pokojowych, które miały zakończyć światowy konflikt. Rola Ignacego Paderewskiego w powstaniu słynnego orędzia Wilsona jest dyskutowana przez historyków (por. Paderewski artysta w świecie polityki). Niemniej jednak Paderewski z pewnością przyczynił się do uwrażliwienia amerykańskiej opinii publicznej na kwestię niepodległości Polski.

Po 11 listopada 1918 roku

W grudniu 1918 roku Ignacy Jan Paderewski przybył do nowo odrodzonej Polski. Jego owacyjne przyjęcie w Poznaniu przerodziło się w narodową manifestację, a już nazajutrz wybuchło powstanie wielkopolskie.

„Przyjmujecie mnie z upokarzającą wspaniałością, niby monarchę i władcę narodu, a ja chcę być tylko jego sługą. Nie przyszedłem po dostojeństwa, sławę i zaszczyty, lecz aby służyć, nie będę należał do żadnego stronnictwa. Stronnictwo powinno być jedno: Polska, temu jednemu stronnictwu będę służył aż do śmierci…”

(Kurier Warszawski z 2 I 1919 r.)

W styczniu 1919 roku Paderewski dostał od Piłsudskiego, Naczelnika Państwa, misję utworzenia rządu. Piłsudski miał nadzieję, że Paderewski uzyska życzliwość ententy i Stanów Zjednoczonych. Ignacy Jan Paderewski przyjął funkcję premiera, a także ministra spraw zagranicznych i przewodniczącego polskiej delegacji na konferencji pokojowej w Paryżu.

Kłopoty premiera Paderewskiego

W swojej karierze politycznej Paderewski musiał się mierzyć z ostrą krytyką opozycji, zajmującej miejsca zarówno po lewej, jak i po prawej stronie sceny politycznej w Polsce. Również na konferencji pokojowej Paderewski napotykał trudności – postrzegano go przede wszystkim jako artystę, a nie dyplomatę. Postanowienia traktatu wersalskiego spotkały się z rozczarowaniem w kraju, ponieważ nie uwzględniały roszczeń terytorialnych poszczególnych środowisk. Winą za ten stan rzeczy obarczano również Paderewskiego.

Gabinet Paderewskiego niewątpliwie odnosił sukcesu, do których należało choćby zorganizowanie pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych. Nie umiał jednak poradzić sobie z licznymi problemami niepodległej Polski, takimi jak: inflacja, kryzys gospodarczy, bezrobocie. W grudniu 1919 roku Paderewski podał się do dymisji – co przynajmniej częściowo wynikało z pierwotnej wizji gabinetu przejściowego. Wkrótce potem Paderewski wyjechał do Szwajcarii, by następnie wrócić do działalności artystycznej.

W latach 1922–1923 odbył pierwsze powojenne tournée (USA, Wielka Brytania, Francja). Koncertował z powodzeniem przez praktycznie cały okres międzywojenny, a dzięki uzyskanym finansom wspierał, miedzy innymi inwalidów wojennych, kombatantów czy ubogich muzyków.

Podsumowanie

Historia Paderewskiego stanowi inspirację, w jaki sposób twórczo rozwijać swoje talenty, by służyć drugiemu człowiekowi i wspólnocie (w tym przypadku narodowej). Przekonujemy się, że sława, uznanie, majątek nie muszą nas usidlać. Właściwie ukształtowany kręgosłup moralny sprawia, że możemy się nimi cieszyć w wolności i dawać radość innym. Ponadto Paderewski prezentuje interesujący model patriotyzmu, zgodnie z którym ponoszenie ofiar dla Ojczyzny może się wyrażać w rzetelnym wypełnianiu swoich codziennych obowiązków i rozwijaniu otrzymanych talentów.

 

Źródła:​

 

[1] Za: M. Newierowicz, Paderewski – artysta w świecie polityki, https://mowiawieki.pl/templates/site_pic/files/NBP-z-dziejow-gospodarczych-Polski-odcinek-8.pdf (dostęp: 8.11.2024).