122575316 sklep@stanislawbm.pl
Kategorie
PL / zł
Lista wpisów
Lista wpisów

Jak świętować 6 grudnia?

02.12.2024
#HISTORIA ŚW. MIKOŁAJA
#BISKUP MIRY
#MIKOŁAJKOWE AKCJE CHARYTATYNE
#ŚW. MIKOŁAJ TRADYCJE

Wszyscy kochamy mikołajki, a św. Mikołaj jest jednym z najpopularniejszych świętych. Skąd zwyczaj obdarowywania prezentami 6 grudnia?

W dzisiejszym wpisie:

  • Krótka historia św. Mikołaja.
  • Mikołajkowe tradycje w Polsce i innych krajach.
  • Mikołajkowe akcje charytatywne.

Zgodnie z tradycyjnym przekazem Mikołaj urodził się około 270 roku w Patras w Licji (tereny dzisiejszej Turcji). Był jedynym spadkobiercą zamożnych rodziców. Hojnie dzielił się swoim majątkiem, o czym możemy się dowiedzieć z zachowanych opowieści i legend. Jedną z najbardziej znanych jest ta o pomocy trzem siostrom. Mikołaj miał podrzucić w nocy pieniądze, które umożliwiły kobietom zamążpójście.

Mikołaj zyskał miłość i szacunek mieszkańców został Miry, dlatego wybrano go na biskupa. Pełnił swoją posługę w czasach wielkich prześladowań chrześcijan w okresie panowania Dioklecjana i również doświadczył przemocy. Został uwięziony, a wolność odzyskał wolność dopiero za rządów kolejnego cesarza – Konstantyna, który wydał edykt mediolański (313 r.). Mikołaj zmarł 6 grudnia ok. 350 roku.

Kreatywna pomoc

O dobroczynności Mikołaja powstały liczne opowieści i legendy. Nie chcemy w tym miejscu rozważać, które z nich i w jakim stopniu są autentyczne. Bez wątpienia postać św. Mikołaja stała się inspiracją dla kolejnych pokoleń do podejmowania kreatywnych inicjatyw charytatywnych.

W XIV wieku pojawił się zwyczaj rozdawania dzieciom zapomóg i podarków pod patronatem św. Mikołaja. Warto w tym miejscu przytoczyć krakowski fenomen Skrzynek św. Mikołaja. Ich pomysłodawcą był Piotr Skarga (1536–1612). Do Skrzynek św. Mikołaja zbierano datki, które były wypłacane ubogim dziewczętom co roku, 6 grudnia, by umożliwić im zgromadzenie posagu wymaganego przy zamążpójściu lub wstępowaniu do klasztoru.

W kolejnych wiekach upowszechnił się zwyczaj wizyt Mikołaja (tradycja ta została zapożyczona z Niemiec w XVIII w.). Święty obdarowywał odwiedzane dzieci jabłkami, piernikami, obwarzankami czy drewnianymi zabawkami.  W XVIII-wiecznych relacjach możemy przeczytać o rozwoju tradycji związanych ze świętym Mikołajem. Przebrany biskup wędrował w towarzystwie anioła i diabłów, przy okazji przepytując odwiedzane dzieci z katechizmu. Tym mniej rzetelnym i mniej grzecznym udzielał reprymendy (czytaj więcej: Adwent. Przewodnik...)

Mikołaj w różnych kulturach

Temat ewolucji św. Mikołaja w globalnej kulturze popularnej – od chrześcijańskiego biskupa do krasnala kojarzonego z Coca Colą, jest często poruszany. Mniej mówi się o tradycjach związanych z przynoszeniem prezentów w poszczególnych krajach. Przyjrzyjmy się im krótko:

  • w Anglii prezenty w świątecznej skarpecie zostawia w wieczór wigilijny Father Christmas;
  • we Włoszech w nocy z 5 na 6 stycznia upominki przynosi wiedźma Befana. Według legendy czarownica chciała powitać na świecie Dzieciątko Jezus, ale zabłądziła po drodze i od tamtego czasu lata na miotle i wrzuca przez komin prezenty do każdego domu, gdzie mieszka dziecko, w nadziei, że właśnie tam znajduje się mały Jezus.
  • w Holandii dzieci oczekują na przybycie Czarnego Piotrusia (postaci z książki Święty Mikołaj i jego sługa) – przybywa do kraju w ostatnią sobotę listopada. Następnie podróżuje po ulicach na białym koniu. Sprawdza, kto był grzeczny w danym roku. Szczęśliwcy mogą liczyć na znalezienie prezentu już 5 grudnia;
  • na Bałkanach w okresie 25 grudnia–6 stycznia działają Kallikantzaroi – istoty z kopytami i czarnym owłosieniem, które płatają różne figle.

Pomijając teoretyczne rozważania na temat słuszności pielęgnowania tradycji „mikołajopodobnych”, które znacznie oddaliły się od pierwotnego wzorca, warto się zastanowić, jak współczesny chrześcijanin celebrować 6 grudnia.

Jak uczcić biskupa Mikołaja?

Z pewnością warto zacząć od tych, którzy są najbliżej – 6 grudnia to doskonały moment, by sprawić radość rodzinie i przyjaciołom. Niemniej jednak warto również pamiętać o ubogich, o których szczególnie troszczył się biskup Miry.

W związku z obchodami św. Mikołaja szkołach, parafiach i innych instytucjach organizowane są rozmaite akcje charytatywne. Zebraliśmy kilka ciekawych propozycji. Zachęcamy, by zgłębić temat:

  • Fundacja Świętego Mikołaja – prowadzi projekty prospołeczne, między innymi wspiera dzieci w trudnej sytuacji materialnej oraz te z krajów ogarniętych wojną.
  • List do Mikołaja – podaruj wymarzony prezent podopiecznemu Domów Pomocy Społecznej.
  • Święty Mikołaj dla Seniora – tradycyjnie kojarzymy mikołajki z dziećmi, jednak nie zapominajmy o seniorach i udowodnijmy, że nigdy nie jest za późno, by spełniać marzenia.

Podsumowanie

Mamy nadzieję, że poznając historię św. Mikołaja i rozwój mikołajkowej tradycji odkryłeś w sobie dziecięcą radość oczekiwania na prezenty. W myśl zasady „więcej radości z dawania niż z brania” zachęcamy Cię po zaangażowania w kreatywną pomoc w duchu św. Mikołaja. Nie zapominaj też o tych, którzy są obok Ciebie. Może paradoksalnie to oni są najbardziej spragnieni – poświęcenia im czasu, wysłuchania. Może ktoś obok Ciebie już zapomniał, że ma prawo marzyć? Przypomnij mu i działaj J

Źródła: