Świętując Rok Jubileuszowy i przypadającą w nim 20. rocznicę śmierci Jana Pawła II, przypominamy mniej znaną historię z życia papieża Polaka. W czasie trwania Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 Jan Paweł II chciał odwiedzić najważniejsze miejsca związane z dziejami zbawienia. Na jego liście znalazło się Ur chaldejskie – ojczyzna Abrahama.

• Plan pielgrzymki Jana Pawła II a konflikt iracki.
• Postać Abrahama w czasie Wielkiego Jubileuszu Roku 2000.
• „Uwierzył wbrew…” – Abraham pielgrzymem nadziei.

Embargo ONZ na Irak

Barierę, która wydawała się uniemożliwiać realizację przedsięwzięcia, stanowiła napięta sytuacja międzynarodowa. Irak został objęty embargiem po inwazji na Kuwejt (1990 rok). Wiązało się to między innymi ze wstrzymaniem ruchu lotniczego. Kardynał Roger Etchegaray na prośbę Jana Pawła II podjął działania mające na celu zweryfikowanie informacji, jakoby Irak miał dysponować bronią chemiczną. Podczas spotkania z władzami irackimi kard. Etchegaray przedstawił pragnienie Jana Pawła II dotyczące pielgrzymki do Ur. Podkreślił, że zamierzona podróż ma mieć charakter duchowy, niezwiązany z kwestiami politycznymi. Władze Iraku wykazały się otwartością wobec tego zamiaru.  

Postawa Stanów Zjednoczonych

Pozostawał drugi problem związany z sankcjami nałożonymi na Irak przez państwa zachodnie. Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej nawiązał kontakt z Peterem Van Walsumem, przewodniczącym komitetu ds. sankcji wobec Iraku. Przedstawiciele ONZ wyrazili wolę zawieszenie embargo specjalnie dla papieża.

Jednakże władze federalne USA przyjęły sceptyczną postawę wobec planów Jana Pawła II. Powodem niepokoju Stanów Zjednoczonych był odbiór spotkania Jana Pawła II z Saddamem Husajnem przez opinię publiczną. Amerykanie obawiali się wzmocnienia pozycji dyktatora. Początkowo dialog Watykan–Irak dotyczący papieskiej pielgrzymki wydawał się przebiegać pomyślnie. Jednakże w kolejnych miesiącach 1999 roku stawało się coraz bardziej jasne, że władze Iraku z premedytacją przesuwają czas spotkania, którego celem miało być uzgodnienie przebiegu pielgrzymki. Dopiero pod koniec listopada delegacja watykańska została przyjęta przez podsekretarza irackiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Trzy tygodnie później w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej pojawił się ambasador Iraku. Przedstawił ówczesnemu substytutowi, Giovanniemu Battiście Re, decyzję władz irackich o przełożeniu pielgrzymki papieża „dopóki okoliczności nie sprawią, że będzie to możliwe”[1].

Zaproszenie, które nie dotarło

Zapowiadanie zaproszenie dla Jana Pawła II nigdy nie nadeszło. Podobnie papież nigdy nie poznał powodów, dla których Saddam Husajn wycofał się z pierwotnej decyzji. Pomimo wszystko Jan Paweł II nie zrezygnował z duchowego spotkania z postacią Abrahama. Poświęcił patriarsze cykl środowych katechez, przedstawiając go wiernym za wzór wiary.

[Abraham]  wbrew nadziei uwierzył nadziei […] I nie okazał wahania ani niedowierzania co do obietnicy Bożej, ale się wzmocnił w wierze. Oddał przez to chwałę Bogu i był przekonany, że mocen jest On również wypełnić, co obiecał. 

(Rz 4,18.20–21)

Chciałbyś dowiedzieć się więcej?

Zachęcamy do sięgnięcia po książkę kard. Re, by dowiedzieć się więcej na temat planu pielgrzymki Jana Pawła II do Ur chaldejskiego i poznać inne fascynujące historie opowiedziane z punktu widzenia bliskiego współpracownika papieża.