Czy w dzisiejszym świecie można jeszcze spotkać prawdziwą miłość? Biblijny prorok Ozeasz wprowadza nas w niesamowity wymiar relacji Boga z człowiekiem. Poznaj Boga pełnego pasji.
W tym wpisie zastanowimy się, jak biblijny prorok z VIII wieku p.n.e. inspiruje nas dzisiaj, pokazując, że nawet największa nikczemność nie osłabi potęgi miłości.
- Kim był biblijny prorok Ozeasz?
- Co historia małżeństwa Ozeasza mówi o relacji Boga z Izraelem?
- Jak możemy rozumieć przesłanie Księgi Ozeasza w perspektywie Nowego Testamentu?
Ostatni prorok…
Ozeasz (hebr. Oszua) to skrót od Jehousza, oznaczającego: „Jahwe, który zbawia”. Jest to zatem to samo imię, które kilka wieków później przyjął Syn Boży… Ozeasz to biblijny prorok pełniący swoją misję w VIII w. p.n.e. Prawdopodobnie pochodził z pokolenia Beniamina, co możemy wywnioskować z faktu, że często wymienia ziemie należące do tego rodu. Zajmował się rolnictwem i sadownictwem, o czym świadczy fachowa terminologia pojawiająca się w jego tekstach. Otrzymał stosowne wykształcenie w zakresie znajomości ojczystej kultury – dobrze się orientował w tradycji Pięcioksięgu. Był ostatnim prorokiem Królestwa Północnego przed niewolą asyryjską.
Małżeństwo z nierządnicą Gomer
Księga Ozeasza rozpoczyna się w zaskakujący sposób. Bóg kieruje do proroka polecenie, by poślubił nierządnicę sakralną, Gomer. Ozeasz wykupuje ją i czyni swoją żoną. Kobieta rodzi troje dzieci, a każdemu z nich zostaje nadane imię o charakterze proroczym:
- Jizreel – Bóg sieje
- Lo-Ruchama – Dla której nie ma miłosierdzia
- Lo-Ammi – Nie-mój-lud
Imiona te odzwierciedlają ówczesną relację Izraela z Bogiem. Warto w tym miejscu krótko nakreślić kontekst historyczny Księgi Ozeasza. Panujący wówczas król Jeroboam powiększył terytorium Królestwa Północnego, co wpłynęło na poprawę warunków bytowych ludności. Równocześnie w kraju zaczęły się rozprzestrzeniać zepsucie moralne oraz kult bożków, między innymi Baala. Wśród różnych pogańskich praktyk upowszechniła się również prostytucja sakralna. Pojawiający się w Biblii, także w Księdze Ozeasza, motyw cudzołóstwa jako zdrady Boga Jedynego możemy interpretować na różnych poziomach.
Wspomniane wcześniej imiona dzieci Gomer, które odnoszą się do ludu Izraela, nie są im przypisane ostatecznie. Bóg, ustami proroka, zapowiada, że nadejdzie dzień, gdy Izrael znów będzie nazwany umiłowanym ludem Boga (por. Oz 2,2–3).
Niewierność Gomer
Gomer nie dotrzymuje Ozeaszowi wierności. Biblijny prorok jest raniony przez swoją oblubienicę, podobnie jak Jahwe, od którego odwraca się umiłowany Izrael. Ozeasz nie odrzuca Gomer. Przeciwnie, walczy o nią i z czasem ponownie przyjmuje ją do siebie…
Miłość biblijnego proroka do niewiernej małżonki jest dla nas znakiem, dzięki któremu możemy odkryć potęgę miłości Boga do Izraela. Bibliści, czytając ten obraz w kluczu Nowego Przymierza, rozszerzają jego znaczenie na Kościół – Oblubienicę Chrystusa. Jak naucza św. Paweł, wszyscy jesteśmy członkami Kościoła (por. Ef 4,15–16), dlatego możemy uznać, że przesłanie Księgi Ozeasza odnosi się do każdego z nas.
Wezwanie do sporu
Jahwe wzywa, by wieść z Nim spór, co może wywoływać zdumienie. Jesteśmy przyzwyczajeni do oddawania Bogu chwały, czczenia Go etc. Mamy rację, ponieważ Bogu należy się uwielbienie. Z drugiej strony On nie unika konfrontacji, jest Prawdą, dlatego zależy Mu na szczerości naszego serca – wtedy wszelkie formy kultu stają się autentyczne. W drodze dygresji warto przywołać postać Benedykta XVI. Trudno mu zarzucić brak pokory, lecz równocześnie był niezwykle „śmiały” wobec Boga. Przywołajmy fragment Jezusa z Nazaretu:
„I tak pojawia się wielkie pytanie (…) co takiego właściwie dał nam Chrystus, jeśli nie zbudował światowego pokoju, powszechnego dobrobytu, lepszego świata? Co nam przyniósł?”[1].
I za moment papież Benedykt odpowiada: „(…) Boga. Przyniósł nam Boga, którego oblicze powoli się odsłaniało, poczynając od Abrahama, poprzez Mojżesza i Proroków (…) przyniósł Boga, a tym samym prawdę naszego dokąd? i skąd?”[2].
Papież Benedykt wyprowadza nas z postrzegania Boga jako kogoś, kto może zaspokoić nasze potrzeby tu i teraz. Uczy nas, by skupić się na samym Bogu, nie na wymiernych, lecz zarazem ulotnych korzyściach, których się od Niego spodziewamy. Panu Bogu również nie zależy na zewnętrznych, pustych znakach naszej pobożności, lecz na nas samych. Ustami biblijnego proroka, Ozeasza, mówi: „Miłości pragnę, nie ofiary” (Oz, 6,6). Umiłował nas tak bardzo, że zapragnął naszego istnienia, dlatego nas stworzył. Chce być z nami zawsze, dlatego nas zbawił. Miłość polega na obecności – byciu razem. Bóg jest cierpliwy, na różne sposoby wyjaśnia, że Jemu na nas zależy. To my jak Gomer wciąż uciekamy w ułudy miłości, a On, prawdziwa Miłość, czeka i walczy o nas, o to, byśmy Mu zaufali i powiedzieli: „tak”.
„Na pustynię chcę ją wyprowadzić i mówić do jej serca” (Oz 2,16).
Podsumowanie
Piękną literacką interpretacją Księgi Ozeasza jest powieść amerykańskiej pisarki chrześcijańskiej Francine Rivers, pt. Potęga miłości. Ta historia, osadzona w realiach XIX-wiecznej Kalifornii, może nam pomóc w uchwyceniu głębi biblijnego przesłania. Zachęcamy również, by sięgnąć bezpośrednio do Księgi Ozeasza i przeczytać ją w duchu modlitwy otwierającej nas na spotkanie z Bogiem Miłującym.
Bibliografia
- Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu. Od chrztu w Jordanie do Przemienienia, Szymona W. (przekł.), Wydawnictwo M, Kraków 2011.
- Brzozowska U., Miłość Boga w doświadczeniu duchowym Ozeasza (Oz 2,4-25), „Studia Gdańskie”, t. XXXIX, s. 19–30.
- Łucarz S., Ozeasz – prorok Miłości Boga, Ampolska.co, 26.09.2021, https://www.ampolska.co/art-2861-Ozeasz-prorok-Milosci-Boga.htm (dostęp: 8.01.2025)