Góral, ksiądz, patriota. Poznaj historię bł. Piotra Dańkowskiego, jednego ze 108 męczenników II wojny światowej. Dowiedz się, w jaki sposób krystalizował się jego niezłomny charakter i znajdź w tej historii przesłanie dla siebie.

Wczesne lata i formacja duchowa

Błogosławiony Piotr Dańkowski urodził się 21 czerwca 1908 r. w Jordanowie, leżącym u podnóży Beskidu Makowskiego. Jego rodzice posiadali niewielkie gospodarstwo rolne.

Piotr ukończył gimnazjum w Nowym Targu, a bezpośrednio po maturze wstąpił do seminarium duchownego w Krakowie. Tam poznał ks. Czesława Lewandowskiego, który pełnił funkcję ojca duchownego. Warto pamiętać, że ks. Lewandowski był również przewodnikiem br. Alberta Chmielowskiego oraz s. Bernardyny Jabłońskiej. W czasie formacji seminaryjnej Piotr prowadził dziennik, z którego możemy się dowiedzieć o zapale, z jakim podążał za Chrystusem.

Kapłaństwo i duszpasterstwo

Piotr przyjął święcenia kapłańskie 1 lutego 1931 roku w kolegiacie św. Anny w Krakowie. Następnie został skierowany do pracy w Pobiedrze (dzisiaj Paszkówka), gdzie powierzono mu obowiązki katechety. Angażował się także w duszpasterstwo poza szkołą: założył Straż Honorową Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz pracował z młodzieżą ze Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej.

W kolejnym roku został wikariuszem w Suchej i katechetą w szkole powszechnej w Błądzonce. Tu również opiekował się Strażą Honorową NSPJ,  a także bractwami stanowymi i służbą liturgiczną.

W 1935 roku przeniesiono go do Zakopanego, gdzie został wikariuszem w parafii Najświętszej Rodziny. Pełnił tam funkcję katechety oraz spowiednika sióstr albertynek, których klasztor-pustelnia do dziś znajduje się na Kalatówkach.

Działalność w okresie wojny

Gdy wybuchła wojna, ks. Piotr zaangażował się w ruch oporu, przyjmując pseudonim „Jordan”. Pomagał tym, którzy przez Tatry chcieli się przedostać na Zachód. Wypisywał świadectwa chrztu, na podstawie których uciekinierzy mogli uzyskać niemieckie dokumenty tożsamości, umożliwiające im pobyt na Podhalu. Ponadto ks. Dańkowski razem ze swoim bratem Stanisławem kolportował prasę konspiracyjną, a także prowadził nasłuch radiowy. Bracia Dańkowscy odbierali i redagowali komunikaty przychodzące z Londynu.

Ksiądz Piotr w swojej działalności konspiracyjnej nie zatracił nadrzędnej tożsamości kapłańskiej. Dla swoich rodaków pozostawał przede wszystkim duszpasterzem: spowiadał, nauczał oraz umacniał Eucharystią.

Więzienie i ofiara

W 1941 r. ks. Piotr Dańkowski został aresztowany przez Gestapo. Najpierw trafił do tzw. „katowni Podhala”, znajdującej się w przedwojennym hotelu Palace. Przez kilka miesięcy był więziony w nieludzkich warunkach. Wewnętrznie pozostał wolny – był wierny swojemu Panu i jego wezwaniu do miłości. Symbolem tego stała się jego sutanna, która w zimne noce służyła jako okrycie dla współwięźniów. 

Po kilku miesiącach ks. Piotr został przewieziony do więzienia w Tarnowie, a stamtąd do Oświęcimia. Włączono go do komanda Bunawerke, które przygotowywało teren pod budowę fabryki w Dworach. Z relacji innego więźnia, ks. Władysława Puczki dowiadujemy się o wyjątkowym harcie ducha, który cechował bł. Piotra Dańkowskiego. „Odznaczał się pogodą ducha w każdej sytuacji, podtrzymywał i krzepił tych, którzy się załamywali”[1].

Następnie wycieńczony ks. Dańkowski trafił do obozu w Rajsku (późniejszego Birkenau). Tam stał się ofiarą kapo Hansa, który stosował wobec kapłana wyrafinowane rodzaje przemocy. W Niedzielę Palmową 1942 roku kapo zapowiedział ks. Piotrowi drogę krzyżową…

Ksiądz Piotr Dańkowski zmarł w Wielki Piątek. Z ks. Puczką pożegnał się słowami: „Do zobaczenia w niebie, Władziu”.

Beatyfikacja i dziedzictwo

Ksiądz Piotr Dańkowski został beatyfikowany 13 czerwca 1999 r. w gronie stu ośmiu męczenników II wojny światowej. Jan Paweł II mówił wtedy:

„Dziś właśnie świętujemy zwycięstwo tych, którzy w naszych czasach oddali życie dla Chrystusa, aby posiąść je na wieki w Jego chwale (…) odżywa w nas wiara, że bez względu na okoliczności, we wszystkim możemy odnieść pełne zwycięstwo dzięki Temu, który nas umiłował”[2].

Błogosławiony Piotr Dańkowski jest patronem archidiecezji krakowskiej oraz powołań kapłańskich. Patronuje również Kongresowi Eucharystycznemu Archidiecezji Krakowskiej (28 III–15 VI 2024 r.).

Podsumowanie

Historia ks. Piotra stała się świadectwem słów św. Pawła: „Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej? Utrapienie, ucisk czy prześladowanie, głód czy nagość, niebezpieczeństwo czy miecz? (…) we wszystkim tym odnosimy pełne zwycięstwo dzięki Temu, który nas umiłował” (Rz 8, 35–37). Historia błogosławionego kapłana niewątpliwie zdumiewa: skąd znalazł w sobie tyle wiary, że nie odwrócił się od Boga, mimo tak wielkiego cierpienia? Wydaje się, że na taki heroizm nie jest gotowy nawet najmężniejszy, najszlachetniejszy człowiek. I tu pojawia się tajemnica, której nie możemy pojąć – tajemnica Boga, który towarzyszy człowiekowi w każdym ognistym piecu (zob. Dn 3). 

Źródła:

• 3 kwietnia – bł. Piotr Dańskowski, Wieczerza. Lublin.pl, http://wieczerza.lublin.pl/index.php/patron-dnia/982-3-kwietnia-bl-ks-piotr-dankowski, (dostęp: 05.04.2024).
• Bł. ks. Piotr Dańskowski – zakopiański wikariusz, Św. Rodzina.net, https://swrodzina.net/ks-dankowski/, (dostęp: 05.04.2024).
• Nowak J., Ksiądz Michał Rapacz wśród błogosławionych z seminaryjnej ławy, Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2024.