zadzwoń 12 25 75 336 napisz sklep@stanislawbm.pl
Lista wpisów
Lista wpisów
Poniedziałek Wielkanocny w różnych kulturach
02.04.2024
#WIELKANOC
#PONIEDZIAŁEK WIELKANOCNY
#ŚMIGUS-DYNGUS
#RÓŻNORODNOŚĆ KULTUR

W Polsce zwyczajowo świętujemy Wielkanoc przez dwa dni. Poniedziałek Wielkanocny, czyli tzw. śmigus-dyngus jest dniem wolnym od pracy, a sklepy pozostają zamknięte. W tym dniu nie mamy obowiązku uczestniczenia we Mszy św., natomiast tradycyjnie wielu z nas udaje się w tym dniu do kościoła. Poniedziałek Wielkanocny jest również chętnie wybieranym terminem ślubów i chrztów po przerwie związanej z pokutnym charakterem Wielkiego Postu.

A jak było wcześniej?

Dawniej święta wielkanocne trwały przez trzy dni, co odzwierciedlał zwyczaj śmigusa-dyngusa. W poniedziałek mężczyźni oblewali wodą kobiety, które rewanżowały się im następnego dnia. Zwyczaj ten jest nam doskonale znany w przeciwieństwie do znaczenia jego nazwy… Prawdopodobnie pochodzi ona z języka niemieckiego. „Dyngus” mogło nawiązywać do słowa dingen („wykupić się”), ponieważ dziewczęta wykupywały się od oblania, obdarowując młodzieńców pisankami. Być może nazwa zwyczaju odnosiła się do niemieckiego Dunguuss („kałamarz”, „chlust wody”), co bezpośrednio kojarzy się z czynnością oblewania. „Śmigus” pochodzi od wyrazów „Schmackostern” (niem.) lub „śmigać”, które odnoszą się do tradycji wielkanocnego smagania. Śmigus polegał na symbolicznym smaganiu gałązkami wierzby lub palmami oraz polewaniu zimną wodą, co miało wyrażać potrzebę oczyszczenia. Z czasem dwa odrębne zwyczaje połączyły się w jeden, który znamy dziś jako śmigus-dyngus.

W plenerze, na cmentarzu, w kuchni – Poniedziałek Wielkanocny na świecie

Poniedziałek Wielkanocny bywa różnie obchodzony w poszczególnych krajach. We Włoszech w tym dniu, nazywanym Pasquetta – „mała Wielkanoc”, rodziny udają się na piknik. Tradycja ta nawiązuje do wędrówki dwóch uczniów do Emaus, podczas której spotkali zmartwychwstałego Jezusa.

W Serbii rodziny udają się wtedy na cmentarz. Przynoszą czerwone jajka, którymi stukają się o grób, wypowiadając słowa „Hristos voskrese”. W ten sposób dają świadectwo swojej wiary w zmartwychwstanie umarłych.

We francuskim Haux w Poniedziałek Wielkanocny przygotowywany jest gigantyczny omlet. W degustacji, która odbywa się na głównym placu miasta, bierze udział nawet tysiąc osób. Tradycja ta sięga czasów napoleońskich, kiedy żołnierze przemierzający południową Francję zostali poczęstowani w Haux wyśmienitymi omletami.

W Poniedziałek Wielkanocny na Słowacji możemy spotkać grupy przebranych mężczyzn, którzy oblewają kobiety wodą i symbolicznie biją „korbaczami”, splecionymi z gałązek wierzby i ozdobionymi kolorowymi wstążkami.

Dla australijskich dzieci Poniedziałek Wielkanocny oznacza poszukiwanie czekoladowych jajek, schowanych w ogrodzie przez Wielkoucha Króliczego. W Stanach Zjednoczonych święta wielkanocne również wiążą się z różnego rodzaju konkursami dla najmłodszych. Dzieci rywalizują w poszukiwaniu jajek czy w przygotowaniu najciekawszego wielkanocnego kapelusza. W Poniedziałek Wielkanocny przed Białym Domem odbywa się festyn z udziałem pary prezydenckiej. 

Podsumowanie

Rozmaite sposoby wielkanocnego świętowania odzwierciedlają naszą różnorodność. Uświadamiamy sobie, jak bardzo potrzebujemy zróżnicowanej wspólnoty, by nawzajem się uzupełniać: by w te najważniejsze dni być z rodziną, cieszyć się rozkwitającą przyrodą, by nie zapominać o tych, którzy odeszli. Obserwując wielkanocne zwyczaje w różnych kulturach, uczymy się pamiętać o tych wszystkich aspektach. Niech te różnorodne zwyczaje przypominają nam o bogactwie ludzkich doświadczeń oraz o uniwersalnym przesłaniu nadziei i radości, które niesie ze sobą Wielkanoc.

Źródła:

 

Najniższa cena towaru, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki